Kan Tahlili ve Kan Testi

Kan testi, genellikle bir enjektör kullanılarak koldaki bir toplardamardan alınan kan örneği üzerinde yapılan laboratuvar analizidir. Bazı durumlarda parmak ucundan veya bir arterden de kan örneği alınabilmektedir. Kan testi hastalıkları tespit etmek için; mineral içeriği, ilaç etkinliği, organ fonksiyonu vb. parametreleri gibi fizyolojik ve biyokimyasal durumlarını belirlemek için kullanılır. Ayrıca ilaç testleri için de kullanılır.

Kan tahlili tercihen sabah aç karına alınan kandan yapılır. Alınan kan, istenen tahlilin cinsine göre farklı tüplere koyulur ve tahlili çalışacak ilgili laboratuvara gönderilir. Farklı amaçlarla ve yöntemlerle yapılan kan tahlilleri bulunmaktadır.

Örneğin kan sayım tahlili pıhtılaşmayı önleyen bir madde bulunan özel tüplerde alınmış kanla yapılır. Sedimantasyon, APTT ve PT dediğiniz pıhtılaşma fonksiyonlarını araştıran tahliller için alınan kanlar da pıhtılaşmayı önleyen kimyasal maddelerin bulunduğu tüplere koyularak tahlile gönderilir. Bu tahlilleri çalışacak laboratuvara gelen kanların pıhtılaşmamış olmasına çok dikkat etmelidir. Aksi takdirde pıhtılaşmış kanla yapılan Hemogram (Tam Kan Sayımı), Sedimantasyon ve PTZ,APTT tahlilleri yanlış sonuçlar çıkmasına yol açabilir.

Genel Biyokimya tahlilleri dediğimiz glukoz (şeker), kolesterol, trigliserit, üre, kreatin gibi rutin biyokimyasal incelemeler ve hormonla ilgili testler ise boş ve katkısız tüplere koyularak tahlil için laboratuvara gönderilir. Aynı şekilde tümörü olan veya tümör şüpheli hastalara yapılan Tümör Belirteç testleri de katkısız tüplerle çalışmaya alınır. Bu tahliller için alınan kanın laboratuvara gönderilmesinde, tüpte bulunan kanın pıhtılaşmış olmasının hiçbir sakıncası yoktur. Laboratuvara gelen içi kan dolu tüpler, santrifüj denen yüksek devirli cihazlarla uygun sürelerde çevrilerek tüpte bulunan kanın şekilli elemanları çöktürülür ve tüpün üstünde kalan serum dediğimiz sıvıdan alınan örnekle kan tahlili yapılır.

Günümüzde kan tahlilleri modern cihazlarla ve tahlil sırasında çoğunlukla el değmeden otomatik olarak yapılmaktadır.Bilgisayar teknolojisinin ilerlemesiyle birlikte birçok hastanede tahliller yapıldıktan sonra kağıda basmadan doğrudan doktorun bilgisayar ekranından sonuçlar görülmektedir.

Kan Grubu Tespiti

Kan, vücudumuz için çok önemlidir. İhtiyaç olduğunda farklı bir bireyden kan alınabilir. Kan verecek kişinin kanı, bir hastaya verilirken kan grubunun uygunluğu kontrol edilir. Bunu nedeni, insanlarda dört farklı kan grubu bulunmasıdır. Bunlar A, B, AB ve 0 kan gruplarıdır. İnsanların kanında hangi proteinin bulunduğunu veya bulunmadığını gösteren sembollere kan grupları denir. İnsanlarda alyuvarlar yapısında (üzerinde) A ve B proteinlerinin bulunup bulunmamasına ve Rh proteininin bulunma durumuna göre kan grupları aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi adlandırılır. Kan alış verişi aynı kan grupları arasında yapılır. Kan alış verişi için kan grupları dışında Rh faktörüne de dikkat edilir. Bu faktör, ilk olarak Rhesus (Resus) maymunlarında keşfedilmiştir. Bu nedenle maymunun adının ilk iki harfi ile isimlendirilir.

Alyuvarlarında Rh faktörü bulunan kan Rh(+) faktörü, bulunmayan ise Rh(–) olarak adlandırılır. Rh faktörleri aynı olan canlılar birbirlerine kan verebilir.