Pansuman, genel olarak yara tedavisi demektir. Yaraların mikroplardan temizlenmesi ve korunması için yapılan yıkama ve örtme işlemidir. Yara iyileşmesinin iyi, çabuk ve iz bırakmadan olması için bölgenin ölü dokulardan ve mikroorganizmalardan temizlenmesi ve dış ortamın zararlı etkilerinden korunması gerekir. Böylece hem mikropların hem de tahriş edici maddelerin yaraya ulaşması engellenmiş olur. Pansuman, ifraz maddelerini yaradan uzaklaştıran, emen, kanayan kısmı tampon eden, yaralı bölgenin anatomik ve fizyolojik durumunu muhafaza eden ve aseptik esaslar içinde uygulanan tedavidir.

Yara kapalı ise tentürdiyot veya mersol kullanılarak temizlenir. Makat ve üreme organları çevresindeki yaralar ile açık yaralarda, kendilerinin de tahriş edici etkileri sebebiyle kullanılmazlar.

Açık yaralarda, ölü dokular temizlendikten sonra ilk pansuman yapılır: Tuzlu su serumu (serum fizyolojik) ve soluheks denilen antiseptik madde köpürtülerek yara iyice yıkanır. Sonra tekrar serum fizyolojikle yıkama yapılır. Bunlar dokuyu tahriş etmez ve yeni ölü dokular ortaya çıkarmazlar.

Pansuman setinde steril olarak gazlı bezler, gazlı bezleri tutarak yarayı yıkamak için kullanılacak pens ve penset, ölü dokuları kesmek için makas veya neşter, yarayı kapatmak için PAD bulunur.

Pansuman Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Pansumanın başarılı olması için hijyen kurallarına mutlaka uymalısınız. Böylece bulaşmaların önüne geçebilir, yetkili kişiler olay yerine gelene kadar hastayı geçici de olsa korumuş olursunuz.

Pansuman yaparken eldiven takın: İlk yardım çantalarında bulunan, bu iş için üretilmiş eldivenler hem işinizi daha çabuk yapmanızı sağlar, hem de pansuman için steril ortam oluşturur.

Yarayı tamamen kapatın: Hava, bakterilerin yaraya ulaşmasına neden olan etkenlerden biridir. Yaranın havayla temas ettiği yerlerin tümünü bandajla kapatmalısınız.

Yaraya dokunmayın: Eğer eldiveniniz yoksa pansumana başlamadan önce, bulaşıyı önlemek için ellerinizi mutlaka yıkamalısınız. Ancak yine de önceliğiniz yaraya ne olursa olsun dokunmamak olmalı.

Pansumanı kaydırmayın: Pansuman kayar ve yerinden oynarsa eski yerine getirmek yerine yeni bir pansuman ve sargı yapın. Eğer yarada kan sızıntısı varsa eski pansumanı kesinlikle kaldırmayın.

Dikiş Alma:

İlgili komplikasyon, yara yeri enfeksiyonu, yara dudaklarının tam olarak kavuşmaması vb. durumlarda, daha uzun sürede alınabilir veya aşamalı olarak (atlanarak) alınabilir.

Dikiş alınması için gerekli malzemeler (makas, bistüri, pens, penset vb.) önceden steril edilmiş olmalıdır. Ameliyat yeri dikişi zımba dikişi (stapler) ise, kesinlikle stapler sökücü ile alınmalıdır. Aksi takdirde diğer aletler ile alınması hem zordur hem de hastaya ağrı verir.

Dikiş alınırken insizyon yerine chloraethyl sprey (lokal soğutucu sprey) sıkılırsa hasta pek ağrı duymaz.